| Tkaniny towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat i nic nie zapowiada zmiany w tej kwestii. Ubieramy się w nie, okrywamy się nimi, zabezpieczamy i dekorujemy wnętrza, wykorzystujemy tak często, że stały się oczywistym, przezroczystym niemal elementem naszej codzienności. Zwłaszcza że współcześnie całkowicie odcięliśmy się od procesu powstawania tkanin – właściwie nie wiemy w jaki sposób, z czego i gdzie powstają. Gdzieś na drugim końcu świata, z jakichś syntetycznych materiałów… docierają do nas wyłącznie gotowe produkty – ubrania, pościel, poduszki, ręczniki, hamaki i tak dalej. Proces ich powstawania nas nie dotyczy. Historycznie wyglądało to kompletnie inaczej. Projekt nie dotyczy współczesnych tekstyliów, a właśnie historycznych. Gdyż aż do czasów rewolucji przemysłowej tworzenie tkanin było znacznie bliższe ich końcowemu odbiorcy. Wiele osób zajmowało się uprawą lnu czy hodowlą owiec na wełnę, praktycznie wszystkie kobiety przędły, wyspecjalizowane warsztaty tkackie czy barwierskie sąsiadowały z miastami ich odbiorców, nie były ulokowane gdzieś na drugim końcu świata. Był to rozbudowany przemysł, w którym uczestniczyło wiele osób, ze względu na niezbędny wkład robocizny. W efekcie znajomość procesu powstawania tkanin była znacznie bardziej powszechna, a ich wartość – znacznie większa. No dobrze, ale po co nam ta wiedza? Można ją wykorzystać, aby lepiej zrozumieć rzeczywistość, która otacza nas obecnie. Porównując historyczne podejście do tkanin z współczesnym, łatwiej dostrzec jak bardzo nieoczywiste są reguły, które traktujemy jako standard. Na przykład podaż ubrań. Obecnie mamy ich tak wiele, że nie wiemy nawet, ile sztuk odzieży mamy w szafie, i nie ma to związku z naszą zamożnością. Do rewolucji przemysłowej rzecz nie do pomyślenia. Albo kolory – dziś możemy zabarwić dowolny materiał dowolnym chemicznym barwnikiem. Do XIX wieku stosowano barwniki naturalne, które nie każdy materiał barwiły tak samo, a paleta barw, choć żywa i rozmaita, miała ograniczenia. Zapoznając się z projektem ABC Dawnego Włókiennictwa, możesz zerknąć w ten miniony świat. Jako rekonstruktorka historyczna działam w różnych epokach, od wczesnego średniowiecza, po przełom XIX i XX wieku. Wspólne mianowniki epok, które mnie interesują, są dwa – tekstylia i aktywność fizyczna, czyli zastosowanie ubrań w praktyce – podczas żeglugi czy spaceru po górach. Przykłady tych działań możesz zobaczyć w galerii. Jak wyglądała wartość tkaniny, dowiesz się z filmiku. Przeglądając zawartość strony, porównuj sobie relacje z wczesnośredniowiecznej codzienności czy wyprawy w Tatry 150 lat temu, z rzeczywistością którą znasz – aby móc ją zobaczyć z nieco szerszej perspektywy. |
Teresa Tomczak